Poradnik konsumenta
Wyprzedaże i obniżki – wysokie ceny w odwrocie!
Powoli zbliżamy się do przedświątecznych wyprzedaży i zakupowego szaleństwa. W międzyczasie w naszym kalendarzu pojawia się również Black Friday, czyli Czarny Piątek tj. 27 listopada 2020 r. W tym roku w związku z epidemią koronawirusa zakupy już wyglądają inaczej niż w ubiegłych latach, co można zauważyć, gdyż większość konsumentów z wielkich galerii handlowych przerzuciła się na zakupy w Internecie. Zatem można się zastanowić, czy czeka nas jeden dzień promocji, cały weekend a może cały tydzień przecen? Owszem, takie hasła jak „Black Friday” czy „Black Week” przyciągają konsumentów i coraz częściej dokonujemy zakupów przez sieć, gdyż jest to wygodne i nie trzeba stać w kolejce, zajmuje mało czasu i możemy szybko i bez wychodzenia z domu dokonać wyboru interesującego nas produktu, płacąc bezgotówkowo. Warto zatem przypomnieć podstawowe zasady zakupów w e-sklepach m.in. czasu dostawy, terminu realizacji, zasad promocji i możliwych zwrotach.
Na pytanie, czy można oddać zakupiony produkt w sklepie internetowym, portalu ogłoszeniowym czy facebooku, większość z nas odpowie, że tak, można odstąpić od umowy w terminie 14 dni i żądać zwrotu pieniędzy. Jednak tutaj należy się zatrzymać, gdyż bardzo duże znaczenie ma fakt, czy zakupów dokonujemy od przedsiębiorcy, czy też od osoby fizycznej, która nie prowadzi firmy. Jeżeli zatem dokonamy zakupu towaru ze sklepu internetowego od przedsiębiorcy, mamy prawo odstąpić od takiej umowy w terminie 14 dni bez podawania przyczyny. Natomiast w przypadku, gdy dokonujemy zakupu od osoby prywatnej, musimy się liczyć z tym, że sprzedawca może nam nie dać prawa do odstąpienia od umowy. Oczywiście do rozwiązania umowy, czyli zwrotu towaru pełnowartościowego, może dojść, ale tylko za zgodą obu stron.
Warto dodać, że o zwrocie towaru w terminie 14 dni i odzyskaniu wpłaconych pieniędzy możemy również zapomnieć, gdy kupimy towar wykonany na nasze indywidualne zamówienie, np. uszycie sukienki na wymiar albo zamówienie w e-sklepie koszulki z zaprojektowanym przez nas nadrukiem. Podobnie jest z produktami spożywczymi, w których towar szybko ulega zepsuciu lub ma krótki termin przydatności do użycia np. owoce, warzywa, nabiał. Nie mamy prawa do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni, jeżeli rzecz dostarczona została w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub higienę, jeżeli opakowanie to zostało otwarte po dostarczeniu np. soczewki kontaktowe. Także musimy uważać, jeżeli prezentem ma być np. płyta CD/DVD z muzyką czy grą komputerową – po odpakowaniu nie można już ich zwrócić. Katalog wyłączeń jest dosyć spory i obejmuje 12 punktów, które zostały ujęte w art. 38 ustawy o prawach konsumenta.
Zdarza się, że oczekiwanie na kupiony produkt wydłuża się, co możemy zrobić? Jaki termin ma sprzedawca na wydanie rzeczy? Zgodnie z art. 5431§ 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli kupującym jest konsument, sprzedawca obowiązany jest niezwłocznie wydać rzecz kupującemu, nie później niż 30 dni od dnia zawarcia umowy, chyba że umowa stanowi inaczej. Oznacza to więc, że sprzedawca powinien wydać konsumentowi towar nie później niż w ciągu 30 dni. Konsument i sprzedawca za obopólną zgodą mogą wydłużyć termin dostarczenia towaru. W razie opóźnienia sprzedawcy, konsument może wyznaczyć dodatkowy termin do wydania rzeczy, a po jego bezskutecznym upływie może odstąpić od umowy.
Obniżka ceny? Owszem, zdarzają się i takie przypadki, że obniżka ceny jest spowodowana wadami produktu. Pamiętajmy, że sprzedawca musi nas o tych wadach poinformować. Czasami można się spotkać z opinią, że towar przeceniony nie może być reklamowany. Jest to nie do końca prawdą, gdyż reklamacji nie będą podlegać te wady, na które dany towar został przeceniony. Na przykład sklep oferuje w przecenie ekspres do kawy. Obniżka ceny spowodowana jest niedziałającym spieniaczem do mleka. Tej wady reklamować nie możemy, ale wszystko inne już tak. Zatem, gdy w ekspresie do kawy przestanie nam działać np. młynek do mielenia, mamy prawo reklamować produkt.
Pamiętajmy, kupując podczas wyprzedaży lub w promocji, mamy możliwość złożenia reklamacji, jeżeli towar ma wadę. Jeżeli towar jest wadliwy, mamy prawo złożyć reklamację i żądać od sprzedawcy naprawy, wymiany towaru na nowy, obniżenia ceny oraz prawo do odstąpienia od umowy, ale pod warunkiem, że wada towaru jest istotna. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi trwa dwa lata od daty zakupu.
Wielu konsumentów zastanawia się również, czy faktycznie w takie dni mamy możliwość zakupu produktów w promocyjnej cenie? Czy może jednak przecena jest wątpliwa albo sztuczna?
Jako konsumenci musimy się mieć jednak na baczności, ponieważ pewna część sprzedawców nie będzie skora do pozbywania się swoich produktów za ułamek ceny. Poza tym wszechobecne przez cały rok promocje i przeceny nie wpływają korzystnie na atrakcyjność wyprzedaży w Black Friday. Jednak, moim zdaniem, sklepy internetowe nie będą chciały rezygnować z okazji oraz trendu i zapewne zastosują techniki, pozwalające na fikcyjne zbijanie cen. Nie raz można zauważyć, że w e-sklepie niektóre produkty na krótko przed planowanymi obniżkami, zaczynają stopniowo drożeć tak, aby promocja wydawała się bardzo efektywna. Z tego powodu warto dużo wcześniej przed nadchodzącą promocją przyglądać się upatrzonym produktom. Zatem, siedząc przed komputerem lub trzymając smartfon w dłoni, przeglądając sklepy internetowe, zachowajmy rozsądek i nie kupujemy impulsywnie. Wcześniejsza i dość łatwa analiza cen w Internecie pozwoli nam odróżnić rzeczywiste obniżki od iluzorycznych promocji.
Zatem, zwracajmy szczególną uwagę na promocje i wyprzedaże, a gdy spotkamy się z utrudnionym kontaktem ze sprzedawcą lub nie będziemy wiedzieli, jakie mamy prawa, jak poprawnie napisać reklamację bądź oświadczenie o odstąpieniu od umowy, zawsze można uzyskać bezpłatną pomoc u Powiatowego Rzecznika Konsumentów.
Miłosz Niedźwiecki
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
