Czas na grzyby!
Ciepłe dni, deszczowe noce, to idealne warunki na pojawienie się grzybów. Przejeżdżając obok terenów leśnych można zauważyć wiele zaparkowanych aut. Grzybiarze opanowali już lasy i rozpoczęli leśną przygodę. Dla większości z nas wyprawa do lasu i zbieranie grzybów, to swoista pasja oraz idealna forma spędzania wolnego czasu. Świeże powietrze nasycone zapachem runa leśnego sprawia, że czujemy się zrelaksowani i potrafimy cieszyć się kontaktem z naturą. Dodatkową atrakcją jest znalezienie okazałego borowika, podgrzybka czy koźlarza. Zatem czas na grzybobranie!
Niewielu wie, że warunkiem koniecznym do tworzenia owocników grzybów jest przede wszystkim woda, w tym wysoka wilgotność powietrza. Dlatego gdy podłoże i powietrze zawierają małą ilość wilgoci, to pojawiają się trudności w ich znalezieniu. Inne ważne warunki, takie jak temperatura powietrza czy pora roku, warunkują jaki gatunek można spotkać. Pierwsze grzyby pojawiają się w polskich lasach już w połowie maja, natomiast prawdziwe grzybobranie rozpoczyna się wczesną jesienią, mniej więcej w połowie września i trwa aż do pierwszych mrozów. Nie bez powodu funkcjonuje przysłowie "rośnie jak grzyby po deszczu". Oznacza to, że najlepszy moment na grzybobranie to czas po obfitych, jeszcze ciepłych opadach.
Niektórzy zastanawiają się, jaka jest najlepsza pora dnia na grzybobranie? Amatorzy leśnych wędrówek w poszukiwaniu grzybów, powinni wybierać się na takie wycieczki wczesnym rankiem, ponieważ grzyby rosną nocą. Dodatkowo warto ze sobą zabrać konieczny ekwipunek. Oprócz odpowiedniego ubrania, które zabezpieczy przed chłodem, deszczem, ale też komarami czy kleszczami, warto wziąć ze sobą koszyk na grzyby i nożyk.
Jakie grzyby możemy najczęściej znaleźć?
W polskich lasach znajdziemy obfitość borowików, podgrzybków, maślaków, gąsek, kurek, koźlarzy, kań, rydzów czy opieńków. Pamiętajmy, że różne gatunki występują w innym okresie, na przykład podgrzybki znaleźć można już od czerwca i rosną aż do listopada, zaś opieńki pojawiają się dopiero w drugiej połowie września.
Warto pamiętać o kilku zasadach bezpiecznego grzybobrania. Przede wszystkim zbieraj wyłącznie grzyby, co do których nie masz wątpliwości, że są jadalne (warto korzystać z atlasów). Warto zbierać wyłącznie wyrośnięte grzyby. Zbieranie młodych owocników, bez wykształconych cech danego gatunku, to najczęstsza przyczyna tragicznych pomyłek. Jeśli jesteś początkującym grzybiarzem, zbieraj tylko grzyby rurkowe (z „siateczką”). W tej grupie nie ma grzybów śmiertelnie trujących, więc ryzyko zatrucia jest dużo mniejsze niż w przypadku grzybów blaszkowych. Nie stosuj błędnych metod rozpoznawania gatunków trujących, takich jak: zabarwienie cebuli na ciemno podczas gotowania z grzybami, ciemnienie srebrnej łyżeczki, gorzki smak (istnieją gatunki śmiertelnie trujące posiadające przyjemny i słodkawy smak). Zbieraj grzyby do koszyków lub pojemników przepuszczających powietrze. Nie używaj foliowych reklamówek – grzyby szybko się w nich psują, co grozi zatruciem. Nigdy nie zbieraj grzybów, które rosną w rowach, na skraju lasu oraz w okolicach skupisk odpadów (np. przy zakładach produkcyjnych, czy drogach o dużym natężeniu ruchu), ponieważ grzyby wchłaniają ze swego otoczenia metale ciężkie i inne zanieczyszczenia. Nie zbieraj i nie niszcz grzybów trujących. Wiele z tych gatunków jest pod ochroną i stanowi część ekosystemu. Nie podawaj grzybów małym dzieciom. Jedzenie grzybów, szczególne leśnych, jest niewskazane dla małych dzieci oraz osób cierpiących na zaburzenia układu pokarmowego. Nie przyjmuj rad od przygodnych grzybiarzy i nie kupuj grzybów z nieznanego źródła. Jeśli masz wątpliwości czy grzyb jest trujący czy jadalny, nie ryzykuj! Jeśli wątpliwości pojawią się później, skorzystaj z bezpłatnej porady w stacji sanitarno-epidemiologiczej.
Wielu smakoszy grzybów zachęca także, abyśmy pamiętali o najważniejszych zasadach konsumpcji. Wśród najistotniejszych powinniśmy wymienić kilka podstawowych. Nie należy spożywać grzybów w zbyt dużych ilościach, ponieważ są ciężkostrawne. Może to być również niebezpieczne ze względu na stopień skażenia owocników metalami ciężkimi, które mogą kumulować się w naszych organizmach. Nie należy spożywać grzybów na surowo – może to wywoływać dolegliwości trawienne i zatrucia. Pamiętajmy także, aby odpowiednio przyrządzić grzyby. Niewielu wie, że niektóre rodzaje grzybów mogą powodować zatrucia w połączeniu z alkoholem np.: borowik ponury, czernidlak pospolity. Jeżeli po spożyciu grzybów pojawią się u Ciebie nudności, bóle brzucha, biegunka, skurcze mięśni, podwyższona temperatura – niezwłocznie wywołaj wymioty i zgłoś się do lekarza. Medyk wezwany w porę, może uratować Ci życie!
Łukasz Wegner
Starostwo Powiatowe w Czarnkowie
