Poradnik konsumenta – błędy jakie popełniamy przy zakupie auta.
Śmiało mogę powiedzieć, że konsumenci mimo epidemii nie próżnują i w czasie, gdy tylko robi się cieplej, częściej decydujemy się na zmianę dotychczasowego pojazdu na nowszy model. Auta z drugiej ręki w naszym powiecie stanowią zdecydowaną większość, gdyż z reguły w takich sprawach rzecznik udziela najczęściej porad, pomaga w dochodzeniu roszczeń i występuje do przedsiębiorcy tj. komisu. Jak zatem kupić auto używane, aby nie mieć później problemów? Na co zwrócić uwagę, by nie dać się wpuścić w maliny?
Niestety, często zdarza się, że to co jest napisane w ogłoszeniu, nie oddaje faktycznego stanu samochodu – awaryjność, większy niż deklarowany faktyczny przebieg, nieprzewidziane w momencie zakupu wysokie koszty naprawy, wynikające ze znacznie gorszego, niż przedstawiał to sprzedający, stanu auta. To tylko niektóre z nieprzyjemnych sytuacji, z jakimi spotykają się konsumenci kupujący samochód używany.
Przykład Pana Marka: „(…) Auto zakupione za gotówkę na fakturę od komisu. Po przejechaniu około 30 km auto zaczyna szarpać. Auto zostało sprawdzone przez mechanika dopiero po zakupie, który stwierdził, że do wymiany jest rozrząd, sonda lambda, uszczelka od pokrywy zaworów, przewód płynu chłodzącego, zawieszenie oraz hamulce. Wykonałem telefon do sprzedawcy, który nie chciał z mną rozmawiać i się rozłączył”.
Przykład Pani Ewy: „ (…) Kupiłam auto używane i po czterech dniach użytkowania okazało się, iż podczas jazdy na obwodnicy Czarnkowa na rondzie w Brzeźnie odmówił posłuszeństwa – silnik zgasł. Pojazd został holowany. Okazało się, że uległ uszkodzeniu rozrząd, co w rezultacie doprowadziło do uszkodzenia silnika. O wadzie dotyczącej rozrządu sprzedawca mnie nie informował w momencie zakupu pojazdu. Wady zakupionego pojazdu zostały potwierdzone w opinii przedstawionej przez mechanika samochodowego, który to stwierdził - uszkodzenie rozrządu, które przyczyniło się do uszkodzenia silnika i ocenił, że koszty naprawy przewyższą wartość pojazdu. Zdaniem mechanika uszkodzenia te stanowią istotną wadę samochodu i czynią go niezdatnym do dalszej eksploatacji”.
O czym zapominamy? Nie sprawdzamy, nie pytamy i kupujemy. Po pierwsze zawsze warto zwrócić uwagę na kilka najważniejszych dla stanu auta szczegółów, a wówczas mamy szansę na uniknięcie rozczarowań i nieprzyjemnych doświadczeń związanych z zakupem używanego samochodu. Czasami na wstępie wystarczy zadać kilka konkretnych pytań, aby upewnić się, czy warto w ogóle brać pod uwagę zakup wybranego samochodu. Jak zatem wstępnie sprawdzić samochód, który wpadł nam w oko?
Z reguły szukamy samochodów na różnych portalach ogłoszeniowych w Internecie. Zanim zdecydujemy się oglądać samochód na „żywo” powinniśmy ustalić od kogo kupujemy? Czy jest to właściciel pojazdu, czy może jednak pośrednik? Poprosić o podanie podstawowych danych, takich jak numer VIN, numer rejestracyjny oraz datę pierwszej rejestracji. Gdy znamy te dane możemy samodzielnie sprawdzić „Historię pojazdu”, wpisując powyższe dane do systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców na stronie https://historiapojazdu.gov.pl/. Dane otrzymywane dzięki tej usłudze, mogą pomóc w ocenie stanu technicznego pojazdu oraz potwierdzeniu wiarygodności oferty sprzedawcy. Możemy bowiem sprawdzić ostatni zarejestrowany w tym systemie stan licznika i zweryfikować, czy możliwe było przejechanie takiej liczby kilometrów do chwili obecnej, czyli wartości podanej w ogłoszeniu. Odczyt w systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców pozwala także sprawdzić, jakie było fabryczne wyposażenie auta, co możemy zweryfikować już w czasie oględzin. W czasie rozmowy z właścicielem upewnijmy się także, czy auto może zostać sprawdzone w dowolnej stacji kontroli pojazdów.
Warto wskazać, że za stan pojazdu zgodny z opisem w ogłoszeniu odpowiada nie tylko zawodowy handlarz czy komis, ale również prywatny sprzedawca. Dodam, że sprzedawcy nie wolno bezkarnie twierdzić, iż auto jest w stanie idealnym, czy też nie wymaga wkładu finansowego, czy też jest bezwypadkowe – jeśli to nieprawda. Może bowiem okazać się, że w aucie wartym 4 tys. zł należy wykonać w trybie pilnym naprawy za kilka tysięcy złotych, wtedy sprzedający powinien liczyć się z roszczeniami nabywcy.
Warto również pamiętać, że rękojmia nie obowiązuje za wady fizyczne, które wynikają ze zwykłego zużycia. Na przykład, jeżeli na danym samochodzie używanym pojawia się rdza w typowych dla danego modelu miejscach, to nie jest to podstawa do egzekwowania odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi.
Często konsumenci nie weryfikują podstawowych dokumentów i potem okazuje się, że pojazd miał drugiego właściciela lub wpisany zastaw rejestrowy albo bank. Również zdarzają się przypadki, w których konsument w ogóle nie sprawdził pojazdu pod kątem technicznym, np. udając się do warsztatu lub stacji diagnostycznej, aby zweryfikować czy podstawowe elementy pojazdu są sprawne.
Gdy dokumentacja pojazdu okaże się być prawidłowa, można przejść do sprawdzenia pojazdu pod kątem technicznym. Ze zgłaszanych spraw, które trafiają do rzecznika, wynika, że pojazdy często nie są sprawdzane przed zakupem, ale dopiero wtedy, gdy przestają działać lub coś zaczęło się psuć. Najprościej udać się samochodem do wybranego przez nas warsztatu na przegląd przed zakupem. Odradzam mechaników polecanych przez samych sprzedających, gdyż może się okazać, że współpracują i nie poinformują nas o zauważonych usterkach.
W przypadku, gdy zakup auta dokonamy od handlarza, właściciela komisu czy salonu samochodowego odpowiadają oni nie tylko za zgodność stanu auta z ogłoszeniem, ale również za zgodność stanu licznika z przebiegiem i poważne wady, o których w ogóle nie było mowy w ogłoszeniu czy rozmowie. Firma ma obowiązek poinformować konsumenta o wadach auta i ma obowiązek je znać. Sprzedawca, jeśli się nie zna, działa na własne ryzyko. Przypominam, że gdy kupimy auto z wadą, tak jak w przypadkach opisanych wyżej możemy je reklamować i złożyć pismo do sprzedawcy na podstawie rękojmi. Możemy wtedy złożyć oświadczenie o obniżenie ceny albo odstąpić od umowy, chyba, że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wady usunie.
Zatem, aby nie zostać wprowadzonym w błąd trzeba zawsze skrupulatnie weryfikować oferty i sprawdzać auto przed zakupem. Gdy nie będziemy wiedzieli, jakie mamy prawa lub jak napisać reklamację, zawsze można uzyskać bezpłatną pomoc u Powiatowego Rzecznika Konsumentów.
Miłosz Niedźwiecki
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
