Jak dbasz o zdrowie psychiczne?
Corocznie 10 października obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Każdy człowiek jest zobowiązany dbać o swoje zdrowie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Dzięki temu można w jeszcze bardziej świadomy sposób przeżywać każdy dzień i odkrywać głębszy sens swojego życia. Często bywa tak, że najcenniejsze rzeczy odkrywamy dopiero wtedy, gdy je stracimy. Podobnie jest ze zdrowiem. Warto zatem w odpowiednim czasie podjąć właściwe działania, które mogą pomóc w zapobieganiu rozwojowi najcięższych chorób. Właśnie dlatego tak ważna jest popularyzacja i promowanie zdrowego stylu życia, poprzez wielokierunkowe działania. Naszą uwagę powinniśmy zwrócić także na aktywność fizyczną, jakość spożywanych posiłków, sposób spędzania wolnego czasu, właściwą ilość snu. Wydział Zdrowia i Współpracy Społecznej Starostwa Powiatowego w Czarnkowie realizuje działania związane z promocją zdrowia oraz przeciwdziałaniem wszelkim uzależnieniom. W związku z tym warto zastanowić się, jak wzmocnić swoją odporność psychiczną i poprawić pewność siebie?
„Obyś żył w ciekawych czasach” – brzmi znane przysłowie, a konkretnie przekleństwo chińskiego pochodzenia. Faktycznie, przyszło nam żyć w niełatwym, „ciekawym” czasie. Każdego dnia słyszymy o nowych danych na temat pandemii COVID-19, martwią nas liczby nowych zgonów, jesteśmy bombardowani nowymi informacjami na temat wojny na Ukrainie, boimy się, że konflikt zbrojny dotknie naszego państwa, wreszcie przeraża nas rekordowa inflacja, która utrudnia nam codzienną egzystencję. Przyczyn powyższych zjawisk jest wiele. Jedną z nich może być globalizacja. Chodzi o swojego rodzaju ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się „jednego świata”, światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego. Żyjemy w świecie szybkiego przepływu informacji, co wbrew pozorom może wywoływać w człowieku lęk, przerażenie, czasem nawet depresję. Dlatego wielu pyta „jak żyć?”. Co zrobić, aby zachować wewnętrzny spokój i nie dać się pokonać wszechobecnym w rozmaitych mediach złym informacjom?
Zadbaj o siebie…
Zapewne są wśród nas osoby, które często chodzą na spacery, siłownię, uprawiają sport np. biegają. Wszystko to z pewnością wpływa pozytywnie na organizm i poprawia samopoczucie. Dodatkowo przez aktywność fizyczną, wzmacniamy także nasze zdrowie psychiczne. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zdrowie psychiczne to dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny człowieka, a także zdolność do rozwoju i samorealizacji. Pojęcia użyte w tej definicji mają szerokie znaczenia. Ich rozumienie jest subiektywne, uwarunkowane kulturowo i środowiskowo. Zdrowie psychiczne nie oznacza jedynie braku chorób. Przejawia się również w poczuciu własnej wartości, zdolności do własnego rozwoju, odpowiedzialności za swoje życie (decyzje, trudności, sukcesy), zaangażowaniu w życie społeczne, pracę, związek.
Niewielu wie, że o tym jak radzimy sobie z wszelkiego rodzaju kryzysami decyduje w dużym stopniu nasz poziom odporności psychicznej. Jest to cecha osobowości, która determinuje to jak reagujemy na wyzwania, stres i presję niezależnie od okoliczności. Każdy z nas rodzi się z jakąś odpornością psychiczną. Jedni z nas mają jej więcej, inni mniej. Osoby odporne psychicznie dużo łatwiej i szybciej „przechodzą do porządku” nad tym, co im się przytrafia, a co za tym idzie ponoszą stosunkowo niewielkie koszty emocjonalne. Warto wiedzieć, że każdego dnia korzystamy z odporności psychicznej „konsumując ją” kawałek po kawałku. Dobra wiadomość jest taka, że ma ona zdolność regeneracji, ale musimy jej stworzyć do tego optymalne warunki. Być może ktoś ma jeszcze wątpliwości i zapyta po co komu siła i odporność psychiczna? Odpowiedź jest bardzo prosta. Siła i odporność psychiczna są kluczowe, by osiągnąć sukces w życiu zawodowym i osobistym. Wpływają na efektywność, na jakość relacji, na poczucie wpływu na to, co dzieje się wokół, na postrzeganie innych, akceptację siebie. Pomagają nam w sytuacjach stresogennych zachować spokój i nie pogrążać się w negatywnych emocjach.
Jeśli jesteś odporny psychicznie, to…
Osoby silne i odporne psychicznie mają w życiu łatwiej, osiągają wyższy poziom zadowolenia. Potrafią planować swoją przyszłość i mają poczucie, że to co się dzieje w ich świecie, zależy od nich. Wyznaczają cele i wytrwale je realizują. Porażkę traktują jako naukę w drodze do osiągnięcia wymarzonego celu. Nawet, gdy im coś nie wychodzi, nie zrażają się przeszkodami, a poszukują nowych rozwiązań. Odporni są otwarci na zmiany i szybciej się adaptują. Wierzą w swoje możliwości, są pewni siebie. Skutecznie radzą sobie ze stresem i zazwyczaj emanują spokojem i nie targają nimi skrajne emocje. W dalszej części poznamy najważniejsze wskazania Katarzyny Malinowskiej – certyfikowanego coacha, trenerki umiejętności miękkich, ekspertki w temacie pewności siebie i psychologii.
Jeśli chcesz poprawić swoje zdrowie psychiczne, to…
1. Zaangażuj się…
Zaangażowanie ma tę cudowną moc odciągania naszej psychiki od lęku, strachu i zamartwiania się. Co więcej, przywraca nam poczucie sprawczości oraz kontroli, które przekładają się na wewnętrzny spokój, a także większą pewność siebie. Znajdź sobie zajęcie, które będzie wymagało twojego całkowitego zaangażowania. Może właśnie jest czas by znaleźć i rozwinąć upragnioną pasję.
2. Daj sobie prawo do emocji…
Każdego dnia towarzyszą nam różne emocje i tak już jest. Nie porównuj się z innymi osobami. To, że ty płaczesz podczas gdy ktoś inny w tej samej sytuacji zachowuje kamienną twarz, wcale nie oznacza, że jesteś słabeuszem, który sobie nie radzi. To znaczy tylko tyle, że ty tak akurat masz. I to jest w porządku. Koniec. Kropka. Uszanuj swoje emocje. Nie staraj się przed nimi uciekać, nie wypieraj, nie zagłuszaj. Emocje są jak fale. Przyszły, odejdą. Daj im czas.
3. Zauważaj co się z Tobą dzieje…
Zwracaj uwagę na wszystkie sytuacje, zdarzenia oraz osoby, które dodają ci witalności i energii. Postaraj się otaczać nimi jak najczęściej. Jeśli czujesz przypływ spokoju i pozytywnej energii, kiedy rozmawiasz z bliską osobą i to ci pomaga, po prostu to rób. I w drugą stronę – dostrzegaj wszystko, co pozbawia cię energii oraz wewnętrznej siły. Być może przeglądanie facebooka, który regularnie bombarduje cię sensacyjnymi informacjami podsycającymi twój lęk, jest teraz ostatnią rzeczą, którą powinieneś robić. Pomyśl o tym. Każda, nawet najtrudniejsza sytuacja jest tymczasowa. Kiedyś minie. Ta również.
4. Bądź tu i teraz…
Nie wybiegaj daleko w przyszłość. Powstrzymaj się od pisania czarnych scenariuszy. Rozgranicz to, na co masz wpływ od tego, na co wpływu nie masz i skup się na tym pierwszym. Rób to, co jest możliwe w sytuacji w jakiej jesteś oraz w okolicznościach, które jej towarzyszą. Pamiętaj, że nie mamy wpływu na to, co przynosi nam los, ale mamy wpływ na to jak sobie z tym radzimy. Dużo zależy teraz od Ciebie.
5. Zadbaj o rutynę…
Rutyna wprowadza porządek i eliminuje chaos, który nie sprzyja wzmacnianiu odporności psychicznej. Nasz mózg uwielbia klarowne instrukcje i gardzi nieprzewidywalnością, dlatego doceni rutynę. Uspokoi się, wyciszy, zrobi miejsce na dobre myśli.
6. Wprowadź aktywność fizyczną…
Znajduj na nią czas każdego dnia. Rób coś, co sprawia ci przyjemność. To może być taniec, spacer, trening w domu, skakanie na skakance. To nie ma teraz znaczenia. Ważne, żeby aktywność fizyczna stała się naturalnym elementem twojego dnia. Dlaczego jest to takie ważne? Ponieważ doskonale redukuje poziom kortyzolu w naszym organizmie, czyli hormonu stresu i cudownie uwalnia endorfiny. O ich zbawiennej mocy chyba nie trzeba przekonywać.
Podsumowując…
Im większa jest nasza siła i odporność psychiczna tym łatwiej nam będzie odnajdywać się w zmieniającym się świecie i osiągać sukces. Nie jest to cecha stała, zatem można nad nią pracować i wzmacniać. Nawet w dzisiejszych trudnych warunkach możemy rozwijać swoje umiejętności, wzmacniać się, pracować nad zdrowymi nawykami.
Łukasz Wegner
Starostwo Powiatowe w Czarnkowie
