Mądry Polak po szkodzie?
Podpisywanie umowy bez jej czytania w przypadku zakupów, których dokonujemy w Internecie czy tych realizowanych w sklepach stacjonarnych, jest już niemal normą. Kilkustronicowe zapisy, pełne odwołań do artykułów i paragrafów, do tego pisane często drobną czcionką, sprawiają że rezygnujemy z tego wysiłku. Jednak w przypadku ewentualnej, późniejszej reklamacji może okazać się to bardzo nieprzyjemne w skutkach.
Zawarłem umowę ale jej nie czytałem...
Żyjemy w świecie komercyjnym, gdyż nieustannie coś kupujemy. Pandemia spowodowała, że coraz więcej kupujemy w sieci. Wiele wskazuje na to, że osoby, które do tej pory nie kupowały online, przekonały się do tej formy zakupów. Do takiej formy zakupów zachęca całodobowa dostępność i wygoda oraz możliwość odstąpienia od umowy bez podawania przyczyny w terminie 14 dni. Kupujemy towary materialne albo usługi zaspokajające nasze rosnące potrzeby. Każdy taki zakup to kolejna umowa, na podstawie której otrzymujemy świadczenie od kontrahenta, zobowiązując się do zapłaty umówionej należności. Często jednak nie zdajemy sobie sprawy, jakie prawa nam przysługują lub nie czytamy warunków umowy.
Poniższy przykład konsumenta dokładnie pokazuje, że kupując w sieci, nie zawsze zdajemy sobie sprawę, jakie mamy prawa i czy czytamy dokładnie ogłoszenia: „Kupiłem, przez Internet od sprzedawcy, który ogłaszał się na jednym z portali ogłoszeniowych konsolę do gry. Niestety, gdy dostarczono mi ją do domu, okazało się, że jednak nie był to przemyślany zakup i chciałem ją oddać, jako rzecz kupioną przez Internet w ciągu 14 dni. Jednak osoba sprzedająca odpowiedziała, że w opisie aukcji były podane informację, że kupuję sprzęt używany od osoby prywatnej a nie przedsiębiorcy i że w takim przypadku termin na odstąpienie od umowy nie obowiązuje, bo nie prowadzi sklepu – czy sprzedawca ma rację?”.
Czy zawsze możemy odstąpić od umowy bez podawania przyczyny w terminie 14 dni? Otóż, jak się okazuje, konsumenci myślą, że tak, ale wcale tak nie jest. Dwutygodniowy termin na odstąpienie od umowy sprzedaży jest naszym przywilejem tylko wtedy, gdy rzecz kupujemy u sprzedawcy, który jest przedsiębiorcą. Jeżeli jednak kupimy od osoby prywatnej (tj. osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej) takiego uprawnienia nie mamy.
Czasami pojawiają się sprawy, w których jest zupełnie na odwrót. Często myślimy, że mamy prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni, jeżeli zawieramy umowę np.
w sklepach stacjonarnych. Poniższa sprawa konsumenta pokazuje, że przed zawarciem umowy warto jednak ją przeczytać: „Podpisałem umowę na Internet domowy i telewizję w salonie sprzedaży. Potrzebowałem dobry Internet w domu, gdyż jest mi potrzebny do pracy zdalnej ze względu na pandemię. Okazało się, że Internet nie działa tak jak powinien. Jest bardzo złej jakości i praktycznie nie mam zasięgu. Zdawałem sobie sprawę, że być może nie osiągnę maksymalnego poziomu 150mb/s, ale jednak nie spodziewałem się, że to będzie aż taka niska wartość 2,9 mb/s. Chciałem odstąpić od umowy, ale operator wskazał, że był to zakup w sklepie i nie przysługuje mi prawo do odstąpienia, a jeżeli chodzi o utrudnienia związane z usługą Internetu operator wskazał, że brak zasięgu lub słaby zasięg sieci nie są podstawą do rozwiązania umowy o świadczenie mobilnych usług telekomunikacyjnych – czy ma rację?”
Odpowiadając na pytanie konsumenta, czy może odstąpić od umowy zawartej w salonie operatora, wyjaśniam, że sprzedawca ma rację i prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia nie obowiązuje w przypadku umów podpisanych w salonie operatora lub autoryzowanym punkcie sprzedaży. Odnosząc się do drugiej kwestii, czyli czy konsument może bez konsekwencji wypowiedzieć umowę, jeżeli w miejscu zamieszkania konsumenta nie ma zasięgu, wyjaśniam, że i tutaj operator również ma rację. Brak zasięgu lub słaby zasięg sieci nie są podstawą do rozwiązania umowy o świadczenie mobilnych usług telekomunikacyjnych. Należy podkreślić, że konsument zawarł umowę, która obejmowała usługi mobilne, a nie stacjonarne. Zatem poziom zasięgu sieci uzależniony jest od wielu czynników, na które operator nie ma wpływu, np. ukształtowanie terenu, gęstość zalesienia, aktualne panująca pogoda, rodzaj zabudowy, obciążenie nadajników w danym momencie. Brak zasięgu sieci lub jej słaby zasięg nie musi wynikać z problemów technicznych po stronie operatora. W związku z tym każda umowa oświadczenie mobilnych usług telekomunikacyjnych zawiera zastrzeżenie, że usługi świadczone są w ramach zasięgu sieci i jej możliwości technicznych. Brak zasięgu sieci w jednym miejscu nie jest równoznaczny z tym, że operator nie świadczy usług, gdyż sieć może być dostępna w innym miejscu. W umowach o świadczenie mobilnych usług telekomunikacyjnych operator nie zobowiązuje się, do świadczenia usług w konkretnej lokalizacji, np. w miejscu zamieszkania.
Gdyby jednak konsument taką umowę zawarł przez Internet to ma prawo odstąpić od niej w terminie 14 dni od dnia jej podpisania. Uprawnienie to przysługuje również w sytuacji, gdy operator rozpoczął świadczenie usług. Zatem warto wnikliwie przeczytać i przeanalizować dokumenty przedstawione do podpisania a przypadku usług mobilnych warto przed zawarciem umowy sprawdzić zasięg sieci. Istnieje bowiem kilka sposobów na to, aby zminimalizować ryzyko zawarcia umowy o świadczenie mobilnych usług telekomunikacyjnych, z których nie będzie można korzystać np. w domu. W pierwszej kolejności możemy sprawdzić mapy zasięgu danego operatora. Pokazują one zasięg orientacyjny w warunkach idealnych, a co za tym idzie, nie zawsze pokrywają się z rzeczywistością. Innym sposobem jest zakupienie karty pre-paid operatora, z którym chcemy zawrzeć umowę. Następnie, przy pomocy tej karty włożonej do telefonu, można sprawdzić poziom zasięgu w interesujących nas lokalizacjach.
Na koniec przypominam, ze jeżeli spotkamy się z utrudnionym kontaktem ze sprzedawcą lub nie będziemy wiedzieli, jakie mamy prawa, zawsze można uzyskać bezpłatną pomoc u Powiatowego Rzecznika Konsumentów pod numerem telefonu 660753160 lub wysyłając e-mail: prk@pct.powiat.pl
Miłosz Niedźwiecki
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
