Poradnik konsumenta – trudne sprawy
Firma windykacyjna wzywa nas do zapłaty długu, jednak nic nie wiemy, co to za zadłużenie i skąd powstało, co możemy w takim przypadku zrobić? Niestety coraz częściej zdarza się, że konsumenci otrzymują telefon lub pismo z wezwaniem do uregulowania długu, warto zatem wiedzieć jakie mamy prawa i co możemy zrobić.
Ze zgłaszanych spraw do rzecznika wynika, że większość długów dotyczy z reguły nieuregulowanych rat kredytów, pożyczek lub rachunków za usługi telekomunikacyjne lub prąd. Niestety zauważyć można, że konsumenci albo nie mają pieniędzy, aby opłacić swoje długi, albo podchodzą do terminów ich uregulowania w bardzo swobodny sposób. Stąd można zauważyć skłonność konsumentów do sprawdzania, jak szybko albo czy w ogóle zadziałają instytucje, by wyegzekwować od nas zapłatę. Dlatego temat przedawnienia się długów oraz jak wygląda to od strony prawnej stanowi spore zainteresowanie.
Musimy mieć świadomość, że przedsiębiorca, który sprzedał nam usługę lub produkt wywiązał się ze swojej części umowy a my, nie płacąc za te usługi czy rzecz, nie wywiązujemy się z zawartej umowy i w przypadku braku spłaty zobowiązania, odzywają się do nas firmy prowadzące działalność gospodarczą, polegającą na windykacji wierzytelności pieniężnych.
Co zatem zrobić, jeżeli już otrzymamy wezwanie do zapłaty od firmy windykacyjnej? Lepiej nie wyrzucać pisma do kosza, ale odczytać, z jakiego tytułu dochodzone jest wobec nas roszczenie. Zastanowić się, czy wymagane przez firmę windykacyjną roszczenie nie zostało już opłacone – w takiej sytuacji najlepiej pisemnie zwrócić się do wierzyciela i firmy windykacyjnej z wyjaśnieniem i załączonym dowodem zapłaty. Warto również ustalić, czy na pewno kiedykolwiek zawarliśmy umowę z wymienionym przez firmę windykacyjną wierzycielem, np. czy mieliśmy podpisaną umowę na usługę świadczenia usług telefonicznych, czy zawieraliśmy umowę kredytu, pożyczki. Jeżeli nie jesteśmy pewni, powinniśmy zażądać od firmy windykacyjnej kopii dokumentu będącego podstawą prawną roszczenia. Zastanowić się należy, czy roszczenie nie jest roszczeniem przedawnionym – przedawnienie polega na tym, że na skutek upływu czasu i opieszałości wierzyciela, dłużnik może uchylić się od zapłaty.
I tutaj często konsumenci pytają, jaki jest czas przedawnienia i co zrobić, aby dług został uznany za przedawniony. W kodeksie cywilnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 t.j.) możemy znaleźć art. 118, który określa nam, że przedawnienie długów wynosi obecnie 6 lat, natomiast dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata, zatem w zależności od rodzaju zadłużenia czas, po jakim ulega ono przedawnieniu, jest różny.
Jeżeli zatem posiadamy dług u przedsiębiorcy i dotyczy np. umowy kredytu, umowy pożyczki, czynszu najmu lub opłat za Internet i telefon, to termin przedawnienia wynosi 3 lata. Krótszy, bo roczny termin przedawnienia dotyczy np. roszczeń z tytułu umowy przewozu. Z kolei dwuletni termin przedawnienia dotyczy np. debetu na koncie – czyli wszystkich roszczeń wynikających z umowy rachunku bankowego. Warto dodać, że w 2018 r. każdy, kto chciał skorzystać z dobrodziejstwa przedawnienia musiał zgłosić samodzielnie ten fakt sądowi rozpoznającemu jego sprawę. Jeśli tego nie uczyniliśmy w sposób formalny, Sąd nie sprawdzał z urzędu czy roszczenie jest przedawnione czy nie. Różnica na dzień dzisiejszy jest taka, że obecnie Sądy mają obowiązek każdorazowo sprawdzić czy wysuwane przed Sąd roszczenie jest przedawnione. Zatem dzisiaj nie musimy obawiać się różnego rodzaju firm windykacyjnych wysuwających przeciwko nam roszczeń o zapłatę czasami wiele lat temu już przedawnionych.
!!! Warto wiedzieć, że firmy windykacyjne nie mogą umieszczać danych o dłużnikach w BIK-u, czyli w Biurze Informacji Kredytowej. BIK jest bowiem instytucją międzybankową. Dane do BIK-U przekazują jedynie banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Co innego jeżeli jest mowa o BIG’u czyli Biurze Informacji Gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 389 t.j.) informacja o dłużniku może trafić do rejestru, jeśli: 1) zobowiązanie powstało w związku z określonym stosunkiem prawnym; 2) łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika będącego konsumentem wobec wierzyciela wynosi co najmniej 200 złotych oraz są one wymagalne od co najmniej 30 dni; 3) upłynął co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi będącemu konsumentem do rąk własnych, na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika będącego konsumentem, a jeżeli nie wskazał takiego adresu - na adres miejsca zamieszkania, wezwania do zapłaty, zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura.
Na koniec przypominam, że każdy konsument, który nie jest pewny, jaki jest okres przedawnienia jego długu, nie wie co robić dalej i potrzebuje wsparcia, może uzyskać bezpłatną pomoc prawną od Powiatowego Rzecznika Konsumentów.
Miłosz Niedźwiecki
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
tel. 660 753 160
e-mail: prk@pct.powiat.pl
