Powiatowy Rzecznik Konsumentów odpowiada ...

Poradnik konsumenta – reklamacja broni

Jeżeli spojrzy się na mapę strzelnic w Polsce, można zauważyć, że strzelectwo staje się coraz bardziej popularne. W obecnych czasach, gdy na naszych oczach widzimy kolejne dni inwazji Rosji na Ukrainę, zauważyć można, że częściej myślimy o dostępie i posiadaniu broni. To również pokazuje, że liczba pasjonatów strzelectwa rośnie. W tym temacie również pojawiają się pytania konsumentów, czy można reklamować zakupioną broń i jej działanie po krótkim użytkowaniu na strzelnicy? Jakie są koszty reklamacji i wysyłki broni do sprzedawcy z tytułu rękojmi? Czy można odstąpić od umowy w terminie 14 dni, gdy kupimy broń przez Internet?

W ostatnim czasie właśnie takie pytania pojawiają się w rozmowach z konsumentami, jak pisze Pan Damian: „Niedawno zrobiłem patent strzelecki i będę starał się o pozwolenie na broń. Zanim jednak kupię interesujący mnie model, to mam pytanie, czy w razie gdybym dokonał zakupu broni przez Internet i się rozmyślił, czy mogę odstąpić od umowy w terminie 14 dni?”

Pojawiają się także problemy z interpretacją przepisów odnośnie kosztów reklamacji, o czym wspomina Pan Grzegorz: „Kupiłem nowy pistolet i na treningu okazało się, że szczerbinka nie jest solidnie przykręcona i jest luźna. Powoduje to, że przy strzelaniu na 10 m żaden pocisk nie był na tarczy. Kilku instruktorów na strzelnicy zgodnie stwierdziło, że trzeba broń reklamować. Problem w tym, że sklep znajduje się 400 km od mojego domu i mam pytanie, czy jak wyślę towar pocztą, to czy sprzedawca musi mi zwrócić koszty wysyłki?”

Czasami możemy trafić na problemy z ustaleniem odpowiedzialności za produkt, o czym przekonał się Pan Jan: „Sprawa dotyczy nowego pistoletu, który ma niecałe dwa miesiące. Zauważyłem, że coś w nim obciera i trochę pokaleczyła się lufa oraz kilka innych elementów. Zgłosiłem się do sprzedawcy z dowodem zakupu. Sklep natomiast skontaktował się z dostawcą i ten odsyła mnie do rusznikarza. Czy sprzedawca postępuje prawidłowo?”

Należy zaznaczyć, że w kwestii praw konsumenta, to broń jest takim samym towarem jak każdy inny. Zatem, kto jest odpowiedzialny za towar, rusznikarz czy jednak sprzedawca? Zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 566 Kodeksu cywilnego to sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną. Zatem, w przypadku Pana Jana sprzedawca nie tylko musi przyjąć każdą reklamację, musi też ją rozpatrzyć i ustosunkować się do niej, czyli odpowiedzieć konsumentowi. Sprzedawca zatem nie postępuje prawidło, odsyłając do rusznikarza, gdyż sam powinien tematem się zająć. Zachowanie sprzedawcy polegające na nie przyjęciu reklamacji a jedynie oznajmieniu, że z wadliwym towarem należy udać się gdzie indziej, wygląda zwyczajnie na zwykłą próbę zrzucenia problemu na kogoś innego. Warto w tym miejscu wskazać również art. 561 § 1 który, mówi wprost: „Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. §  2.  Sprzedawca jest obowiązany wymienić rzecz wadliwą na wolną od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego”. Zatem wystarczy, że mamy do czynienia z wadą rzeczy sprzedanej, a Pan Jan zażąda wymiany rzeczy lub usunięcia wady. To wystarczy do powstania obowiązku po stronie sprzedawcy, który skonkretyzowany jest w §  2.

Jeżeli chodzi o koszty reklamacji, o które pyta Pan Grzegorz, to należy na wstępie wyjaśnić kwestię, czy w ogóle można wysyłać broń pocztą lub kurierem? Z pomocą przychodzi art. 36 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955 ze zm.), który określa, że: „Dopuszcza się przesyłanie broni lub amunicji za pośrednictwem operatorów świadczących usługi pocztowe, o ile świadczą oni tego rodzaju usługi”. Niestety, wykonana osobista analiza poszczególnych regulaminów działających na rynku polskim przedsiębiorstw świadczących usługi pocztowe i kurierskie, pokazuje, że tego typu usługi nie znajdują się w ich ofercie. Co więcej, usługi związane z transportem broni i amunicji znajdują się w wykazie rzeczy, które są zakazane : „We wszystkich kategoriach przesyłek pocztowych zakazane jest wysyłanie: materiałów wybuchowych, łatwopalnych, zapalnych, broni lub innych niebezpiecznych towarów”. Zatem, Pan Grzegorz nie wyśle broni kurierem i powinien w pierwszej kolejności skontaktować się ze sklepem i porozumieć, w jaki sposób dostarczyć wadliwy egzemplarz. Sprzedawca powinien wskazać najbliższy sklep lub uprawniony podmiot, z którym współpracuje w celu przekazania broni.

Odnośnie kosztów należy wyjaśnić, że jeżeli reklamacja jest zasadna, to wszelkie koszty związane z reklamacją broni, jak np. dostarczenie i odesłanie towaru, czy nawet wykonanie niezależnych badań i ekspertyz ponosi w całości sprzedawca. Mówi o tym wprost art. 561 i 561Kodeksu cywilnego: ”Kupujący, który wykonuje uprawnienia z tytułu rękojmi, jest obowiązany na koszt sprzedawcy dostarczyć rzecz wadliwą do miejsca oznaczonego w umowie sprzedaży, a gdy takiego miejsca nie określono w umowie - do miejsca, w którym rzecz została wydana kupującemu. (…);Z zastrzeżeniem art. 561 § 2 i 3 koszty wymiany lub naprawy ponosi sprzedawca. W szczególności obejmuje to koszty demontażu i dostarczenia rzeczy, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia”. Zatem konsumentowi, który poniósł koszty dostarczenia towaru do sprzedawcy, należy się zwrot tych wydatków. Warunkiem jest przedstawienie dowodów ich poniesienia.

Czy możemy odstąpić od umowy zakupu broni palnej przez Internet w terminie 14 dni? Patrząc na wyłączenia prawa do odstąpienia od umowy zawartych w art. 38 ustawy o prawach konsumenta, nie znajdziemy tam broni palnej. Zatem mamy prawo do odstąpienia od umowy. Dodać należy, że w Internecie można kupić broń, która nie wymaga pozwolenia na jej posiadanie, to m.in. broń pneumatyczna (wiatrówki), broń wytworzona przed 1885 r. oraz jej repliki (broń czarnoprochowa).

Pojawia się także inny problem, gdyż nie znajdziemy sklepu internetowego, który by sprzedawał broń palną na odległość, mimo że w/w ustawa o broni i amunicji w art. 12a daje taką możliwość: „Dopuszcza się nabywanie broni lub amunicji przy użyciu środków porozumiewania się na odległość”. Zaobserwować można, że sklepy internetowe oferujące broń palną z reguły nie sprzedają swoich towarów przez Internet i umieszczają informacje przy produkcie, że: „produkt jest niedostępny w sprzedaży wysyłkowej, zapraszamy do naszych sklepów stacjonarnych (…)”. Wynika to z faktu, że broni w Polsce nie można nadać za pośrednictwem poczty, a kurierzy komercyjni zastrzegają w swoich regulaminach wyłączenie tego typu przesyłek z obsługi. W praktyce dowozem broni do klienta musiałby się zająć sam właściciel sklepu lub pracownik sklepu posiadający dopuszczenie do posiadania broni, a to już stanowi pewną barierę.

Na koniec przypominam, że jeżeli nie będziemy wiedzieli, jakie mamy prawa, zawsze można uzyskać bezpłatną pomoc u Powiatowego Rzecznika Konsumentów pod numerem telefonu 660753160 lub wysyłając e-mail: prk@pct.powiat.pl

Miłosz Niedźwiecki

Powiatowy Rzecznik Konsumentów