Czyste powietrze - zadbaj o czyste niebo nad głową

Walka ze smogiem – to nadrzędny cel programu „Czyste powietrze”. Źródłem jego zanieczyszczenia jest tzw. niska emisja czyli uwalnianie szkodliwych substancji do atmosfery. Największy wpływ na taką sytuację ma fakt, że w wielu domach funkcjonują ciągle nieekologiczne piece grzewcze. Poza odczuwalnymi na co dzień aspektami, związanymi z takim ogrzewaniem domów w postaci nieprzyjemnego zapachu, trzeba pamiętać, że smog stanowi realne zagrożenie. Co roku w Polsce przyczynia się do śmierci nawet 45 tys. osób.

Czego dotyczy program?

„Czyste powietrze” to ogólnokrajowa inicjatywa walki ze smogiem. By skutecznie i efektywnie zmniejszać zagrożenia, które niesie ze sobą to zjawisko można podjąć wiele działań. Są to m.in. termomodernizacja budynków, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej na energooszczędną, wymiana wysokoemisyjnych kotłów węglowych na ekologiczne źródła energii, np. pompę ciepła, instalację fotowoltaiczną, kolektory słoneczne, rekuperację czy wykonanie instalacji centralnego ogrzewania. Można też przeprowadzić audyt energetyczny, który wykaże rzeczywiste zapotrzebowanie budynku na energię cieplną. Na wykonanie tych działań można uzyskać dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wsparcie na wymienione wyżej działania nie jest jednak takie samo, różna może też być jego forma.

Jaka dotacja?

Dotacja lub dotacja z przeznaczeniem na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego – to opcje dostępne w podstawowym poziomie dofinansowania. Różnica polega na tym, że przyznane środki przelewane są bądź bezpośrednio na konto beneficjenta, bądź, w przypadku dotacji do kapitału pożyczki, na rachunek kredytowy beneficjenta, prowadzony przez bank, który udzielił pożyczki. Wniosek o dofinansowanie składa się w tym przypadku razem z wnioskiem o kredyt. Wysokość pomocy jest określona zarówno procentowo, jak i kwotowo. Nawet 100 % dofinansowania można uzyskać w związku z kosztami poniesionymi na przeprowadzenie audytu energetycznego budynku. Do 50% zwrotu kosztów możemy wnioskować, jeśli realizujemy zadanie polegające na podłączeniu się do sieci ciepłowniczej wraz z przyłączem, podobny pułap obowiązuje przy inwestycji zakupu i montażu mikroinstalacji fotowoltaicznej. Zakup i montaż pompy ciepła typu powietrze-woda oraz gruntowej pompy ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania ciepłej wody użytkowej uprawnia do ubiegania się o dofinansowanie nawet 45 % faktycznie poniesionych kosztów. Taki sam zakres procentowy obowiązuje w przypadku zakupu i montażu kotła na pellet drzewny czy kotłowni gazowej.

Kto może skorzystać z dofinansowania?

Beneficjentami tego programu są właściciele lub współwłaściciele budynków mieszkalnych lub wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. W zależności od rodzaju dofinansowania obowiązują różne kryteria związane z dochodem. W przypadku podstawowego poziomu dofinansowania brany pod uwagę dochód dotyczy wyłącznie składającego wniosek, i nie może on przekroczyć 100 tys. zł. W tym przypadku nie ma znaczenia dochód w przeliczeniu na członka rodziny. Inne warunki obowiązują odnośnie do rozszerzonego poziomu dofinansowania. W tym przypadku brany jest pod uwagę dochód, w przeliczeniu na członka rodziny, który w przypadku gospodarstwa wieloosobowego wynosi 1400 zł na osobę, a w gospodarstwie jednoosobowym to 1960 zł. Jeszcze inny pułap dochodowy obowiązuje osoby prowadzące działalność gospodarczą. Dochód takiego wnioskodawcy nie może przekroczyć trzydziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów obowiązującym w grudniu roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie.

Koszty kwalifikowane czyli na co realnie możemy uzyskać dotację?

Koszty kwalifikowane obejmują koszt urządzeń, materiałów i usług, wykonanych w ramach realizowanego przedsięwzięcia. Podatek Vat jest kosztem kwalifikowanym tylko wówczas, gdy jest on faktycznie i ostatecznie ponoszony prze beneficjenta, a on sam nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w jakiejkolwiek części. Ważny jest także tzw. okres kwalifikowalności poniesionych kosztów. Należy w tym przypadku zwrócić szczególną uwagę na moment rozpoczęcia przedsięwzięcia i jego zakończenia. Za datę dzienną uznaną za dzień rozpoczęcia przedsięwzięcia, uznany będzie dzień, w którym beneficjent poniósł pierwszy koszt kwalifikowany czyli najczęściej data wystawienia pierwszej faktury lub równoważnego dokumentu księgowego. Trzeba tez pamiętać, że rozpoczęcie przedsięwzięcia nie może nastąpić wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W przeciwnym razie koszty takie nie zostaną uznane jako koszty kwalifikowane. Analogicznie jest z zakończeniem przedsięwzięcia, za datę końcową uznaje się datę wystawienia ostatniej faktury, potwierdzającej wykonanie prac, umożliwiających prawidłową eksploatację zamontowanych urządzeń. W ramach Programu finansowane są również przedsięwzięcia zakończone przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, pod warunkiem, że nie zostały rozpoczęte wcześniej niż 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku i nie wcześniej niż przed datą wskazaną w ogłoszeniu o naborze wniosków o dofinansowanie. Realizacja przedsięwzięcia nie może przekroczyć 30 miesięcy od dania złożenia wniosku o dofinansowanie.

O jakie kwoty można wnioskować?

Kwota dofinansowania do realizacji zaplanowanego zadania jest zależna od tego czy beneficjent składa wniosek w ramach podstawowego czy podwyższonego poziomu dofinansowania. W tym pierwszym przypadku, w zależności od rodzaju zadania i jego złożoności kwoty te wynoszą od 10 do 30 tys. zł. W podwyższonym wariancie można uzyskać dofinansowanie do kwoty nawet 37 tys. zł. Wariant ten przewiduje też dodatkową opcję dofinansowania w postaci pożyczki dla gmin. Jest ona udzielana gminom ze środków NFOŚiGW z przeznaczeniem na pożyczki dla beneficjentów. Kwota dofinansowania zawsze będzie wyższa, jeśli przedsięwzięcie obejmuje też montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej.

Inne warunki związane z „Czystym powietrzem”

W ramach Programu można dofinansować zakup i montaż tylko jednego źródła ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i cwu. Wnioskujący nie uzyska dofinansowania na zakup i montaż kotła na paliwo stałe, jeśli budynek lub lokal mieszkalny jest podłączony do sieci dystrybucji gazu. Innym warunkiem otrzymania dotacji jest potwierdzenie trwałego wyłączenia z użytku wymienianego źródła ciepła. W tym celu należy przedłożyć dokument jego zezłomowania, kartę przekazania odpadu lub formularz przyjęcia odpadów metali. Dotacje w ramach „Czystego powietrza” nie obejmują budynków wykorzystywanych sezonowo ani budynków gospodarczych. Inaczej traktowane są również budynki, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Jeśli jest ona prowadzona na powierzchni przekraczającej 30% budynku lub lokalu mieszkalnego, wówczas przedsięwzięcie nie będzie zakwalifikowane do dofinansowania.

1000 gmin podpisało porozumienie z WFOŚiGW

Ułatwiony dostęp do programu i usprawnienie procesu jego wdrażania, a co za tym idzie poprawa jakości życia mieszkańców – to efekty współpracy gmin z WFOŚIGW. Najczęściej, w wybranych gminach, prowadzone są konsultacje z mieszkańcami, dotyczące warunków uzyskania dofinansowania oraz tego w jaki sposób przygotować wniosek. W powiecie czarnkowsko-trzcianeckim punkty konsultacyjne funkcjonują w gminach Czarnków, Połajewo i Trzcianka. Wszyscy, którzy planują wymianę pieca, lub inne wymienione wyżej działania mogą skorzystać z dofinansowania w dowolnym momencie, aż do 2029 roku.

Szczegółowe informacje można znaleźć na www.wfosgw.poznan.pl

red. Ludwika Wikieł

Starostwo Powiatowe w Czarnkowie